นิทานชาดก 500 ชาติ เรื่อง กุกุรชาดก

ครั้งหนึ่งในสมัยพุทธกาล พระภิกษุสงฆ์ในพระเชตวันมหาวิหารพากันสนทนาถึงการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงช่วยพระประยูรญาติจำนวนมากบรรลุธรรมได้อย่างวิเศษพระพุทธองค์ทรงทราบถึงข้อสนทนานั้น จึงโปรดหมู่ภิกษุว่าแล้วพระองค์ได้ทรงนำ กุกกุรชาดก มาตรัสเล่า ดังนี้ ในอดีตกาล สมัยพระเจ้าพรหมทัตปกครองกรุงพาราณสี พระองค์โปรดการเสด็จประพาสอุทยานมาก วันหนึ่งพระองค์เสด็จประพาสอุทยานจนเวลาเย็นมากแล้ว จึงเสด็จกลับ

คืนวันนั้นฝนตกหนักทั่วพระนคร ราชรถของพระเจ้าพรหมทัตที่จอดไว้นอกโรงเก็บ ก็ชุ่มไปด้วยน้ำฝน หนังหุ้มเบาะของราชรถ เมื่อถูกฝนก็อ่อนตัวลง และส่งกลิ่นเหม็นตุๆ กลิ่นแบบนี้เป็นของโปรดสำหรับเหล่าสุนัข ซึ่งสุนัขในวังฝูงหนึ่งก็ได้กลิ่น ฝูงสุนัขที่เหล่าราชบุรุษเลี้ยงไว้ พากันวิ่งตามกลิ่นอันยั่วยวนใจนั้นจนถึงโรงเก็บราชรถและแล้ว เบาะหนังชุ่มน้ำก็กลายเป็นอาหารกินเล่นของเหล่าสุนัขในวัง รุ่งเช้า ราชบุรุษมาเห็นหนังหุ้มราชรถอยู่ในสภาพขาดวิ่นไปทั้งคันเช่นนั้นก็ตกใจเมื่อราชบุรุษคิดได้เช่นนั้น จึงให้กรมวังนำเรื่องกราบบังคมทูลให้พระเจ้าพรหมทัตทรงทราบ

ในครั้งนั้นพวกสุนัขภายนอกราชวังถูกฆ่าตายมากมาย ราวใบไม้ร่วง ตัวไหนที่ยังไม่ตายก็ต้องคอยหลบซ่อนอย่างทรมานสุนัขทั้งหลายต้องอดอยากยากแค้นสาหัส มันทั้งหลายจึงคิดจะไปขอความช่วยเหลือจากพญาสุนัขที่ป่าช้านอกเมือง โดยหลบออกไปทางอุโมงค์ใต้ดิน เมื่อพญาสุนัขได้ฟังเรื่องราวที่เกิดขึ้น จึงปลอบโยนบริวารทั้งหลายให้หายวิตกและรับปากว่าจะช่วยสุนัขทุกตัวให้รอดชีวิตอยู่อย่างปลอดภัยอย่างที่เคยเป็นแล้วพญาสุนัขก็ระลึกถึงบุญบารมีที่ตนได้สร้างสมมาตั้งสัตยาอธิษฐานเมื่ออธิษฐานจิตแล้ว พญาสุนัขจึงออกเดินทางไปยังพระราชวังทันที ตลอดการเดินทางอันเร่งรีบนั้น มิได้รับอันตรายใดๆ เลย เมื่อเล็ดลอดเข้าไปในพระราชวังได้แล้ว ก็ตรงไปยังท้องพระโรงด้วยแรงอธิษฐานทำให้พระเจ้าพรมหมทัตเมตตามิให้ผู้ใดทำร้าย

เมื่อพระราชาให้พญาสุนัขทำการพิสูจน์ พญาสุนัขจึงขอให้ราชบุรุษนำหญ้ามาขยำกับน้ำมันเปรียงแล้วคั้นเอาแต่น้ำ แล้วนำไปให้สุนัขในวังทุกตัวกินราชบุรุษช่วยกันจับสุนัขทุกตัวในวังมา กรอกยาใส่ปาก สุนัขเหล่านั้นเมื่อได้กลืนยาเข้าไปก็สำรอกเอาชิ้นส่วนของหนังหุ้มราชรถออกมาจนหมด พระเจ้าพรมหมทัตทอดพระเนตรดังนั้น ก็ทรงเข้าพระทัยทุกอย่างได้อย่างแจ่มแจ้ง พระองค์ทรงไว้วางพระทัยราชบุรุษมากเกินไป ทรงมีความลำเอียงเพราะรักและเมตตาสุนัขที่พระองค์เลี้ยงไว้จนทำให้ต้องสร้างบาปมากมาย

พระเจ้าพรหมทัตโปรดให้บำรุงเลี้ยงสุนัขทั้งหลายด้วยอาหารอย่างดีตลอดไป และทรงห้ามมิให้ฆ่าสัตว์ทั้งหลายในกรุงพาราณสีด้วย พญาสุนัขจึงแสดงทศพิธราชธรรมถวายและขอร้องให้พระองค์ตั้งมั่นอยู่ศีลห้า ให้บำรุงพระชนกชนนีดำรงอยู่ในความไม่ประมาทตลอดไป ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา พระเจ้าพรหมทัตและข้าราชบริพารต่างประพฤติธรรมตามโอวาทของพญาสุนัข ครั้นละโลกไปแล้ว ต่างได้ไปบังเกิดในสรวงสรรค์กันทั้งสิ้น

เย กุกกุรา ราชะกุลัสมิ วัฑฒา โกเลย ยะกา วัณณะพะลูปะปันนา เตเม นะ วัชฌา มะยะมัสมะ วัชฌา นายัง สะฆัจจา ทุพพะละฆาติภายัง สุนัขเหล่าใดอันบุคคลเลี้ยงไว้ในราชตระกูล เป็นสัตว์มีเจ้าของสมบูรณ์ด้วยสีสันและกำลัง สุนัขเหล่านั้นไม่ถูกฆ่า พวกเรากลับถูกฆ่า เมื่อเป็นเช่นนี้ จะว่าเที่ยงตรงคือฆ่าไม่เลือกหน้าได้อย่างไร กลับเป็นการฆ่าไม่ปรานี เฉพาะสุนัขที่ไม่มีเจ้าของต่างหาก

You might also like